मी कोण आहे?

                 

मी लिहितो, बोलतो किंवा वागतो, ही साहित्यिक बाब नाही किंवा तो माझा कुठल्याही प्रकारचा साहित्यिक आविष्कार नाही. कारण माझ्या नावावर कसलीही साहित्यिक पदवी नाही. कसलाही लेख,निबंध,कथा-कादंबरी, समीक्षा असं काहीही मी लिहिलेलं नाही. थोडक्यात, माझे लिखाण कोणत्याही साहित्यिक मापदंडावर टिकणारे नाही. पण मी माणूस आहे व माणुसकीचा छोटासा का होईना, सेवक आहे.प्रस्थापित व्यवस्थेतील मला अन्यायकारक वाटणा-या, माझी भावना, परम, माझ्या जीवन-साधनेला अनुपकारक असणा-या गोष्टीबद्दल, प्रस्थापित नात्यांबद्दल, नात्यांच्या मूल्य-धारणेबाबत माझा विरोध प्रगट करण्याचा मला अधिकार आहे व तो मी माझ्या केवळ लेखणी मार्फतच मी व्यक्त करू शकतो. मला नेता व्हायचे नाही की चळवळींचा कार्यकर्ता व्हायचे नाहीयेय की साहित्य निर्मितीत सहभागी व्हायचे नाहीयेय. मला व्यक्त होण्याचे साधन लेखणी आहे. ती फक्त माझ्यासाठीच आहे.त्यामुळे मला वाचकाची अपेक्षा नाही, असे मात्र नाही. माझ्या शब्दांच्या पलीकडे असणा-या मला वाचू शकणाराच, माझा वाचक असेल. तो किंवा ती वाचक इतकी सक्षम व समर्थ असेल की माझ्या लेखनाच्या सामर्थ्यापलीकडे असणारा अव्यक्त मी समजून घेणारा / घेणारी असेल, ह्याची मला खात्री आहे.

“मी“ च्या वाढलेल्या परिघात आई-वडिल,जोडीदार,मुलें,शेजारी-पाजारी इ सामावलेले आहेत व त्यांनीच माझी भावनिक श्रीमंती वाढवली आहे.

    सुख-द:खांच्या प्रसंगी निकटच्या नातेवाइकांआधी मदतीला धावतात, ते माझे शेजारी, श्री व सौ चव्हाण, कुळकर्णी आजी इ. ह्या शेजारधर्माचा मूळ स्रोत एकमेकांच्या मनोभावनेपेक्षा संवेदनशीलतेच्या विकासामध्ये असतो. अशी संवेदनशीलताच “मी“चा परिघक्षेत्र अधिक समृध्द करीत असते.

    प्रथमदर्शनी एकमेकांबद्दल अनुकुल मत तयार होत नाही; कारण मनाच्या संवेदनशीलतेला स्पर्श करण्याची व आवाहन-आव्हान देणा-या अनुकूल काळाची गरज असते.एकमेकांचा परिचय वाढणे व तो समृध्द होणे, ही काळाच्या कसोटीवर सिध्द होणारी आवश्यकता असते.आपल्यातील “मी“ला जाणून घेणारी शक्ती समजणे, ही साधी गोष्ट नसते, मग दुस-याला समजून घेणे किती अवघड आहे, हे कळते.पण ह्या सर्वांवर मात करणारा, सर्वांना जवळ आणणारा आणि दूर नेणाराही काळच असतो.

    अनेकदा आपली एकमेकांच्या विचारांबद्दल, विचार-आचारसरणी बद्दल कमालीची मतभिन्नता असते, तरीही परस्परांबद्दल संवेदनशीलता असेल तर ही मतभिन्नताही परस्परांबद्दल अनादर निर्माण न करता आदरच निर्माण करते. पण हया करीता काळाबरोबरच आपणही किती परिपक्व झालो आहोत, हेच खरं अत्यंत महत्वाचे असते.

 मला शब्दातून व्यक्त व्हायला आवडतं. पण शब्दांच्या मर्यादाही मला कळतात. आणि असं स्पष्टपणे जाणवतं की मुक्या भावना, मनाचे भावबंध, संवेदनशीलता, मनाची गूढता-अगम्यता….ही सारी मौनाची भाषा व्यक्त होण्यासाठी मी सदेह व्यक्त होणे आवश्यक असते. त्यासाठी घडणारा अभिनय, हा माझ्या देहबोलीचा अविष्कार असतो.

 मी नात्यांना इस्टेटीपेक्षा जास्त जपण्याचा प्रयत्न करतोय. आजकाल मात्र इस्टेटीच्या वाटणीपायी नात्यांचे तुकडे होत आहेत, हे विदारक वास्तव मला अस्वस्थ करते.ही अस्वस्थताच मला गोसावी परिवार संमेलन घडवून आणण्यासाठी प्रेरणा देत असते.

 “नाहं वसामि वैकुंठे, योगिनां रवौ.

     मद्भक्त्या यत्र गायन्ति, तत्र तिष्ठामि, नारद.“

मी वैकुंठात राहत नाही.भावभक्तीने गाणा-या भक्ताच्या र्हदयात मी साकार असतो.किंवा जिथे माझा भक्त भावभक्तीने गात असतो, तिथे मी हजर असतो.तात्विक,ललित आणि विदग्ध असे वाङमयाचे तीन प्रकार आहेत. रागसंगीताच्या तात्विक पायावर रसिकांनासह स्वत:ला प्रसन्नता देणारे गीतकार, गायक आणि संगीतकार ह्यांच्या विदग्ध आविष्कारातून जी निर्मिती होते, ती म्हणजे प्रतिभेचा प्रसाद होय.

    स्वरांकित शब्द हा भावगीताचा आत्मा आहे.शब्दांकडून अर्थापेक्षा भावरम्यता ही भावगीताची अपेक्षा असते.

    बोलणे, संभाषण आणि वक्तृत्व ह्या कला आहे व त्यांचे संवर्धन एकमेकांच्या सहचर्यातूनच होत असते.म्हणून बोलणे हा केवळ व्यवहारातील उपचाराचा भाग नसतो.बोलण्यातून भाषा, साहित्य, संस्कृती, समीक्षा ह्यांचे व पर्यायाने समाजाचे उन्नयन होत असते.म्हणून वाग्देवतेची पूजा करण्याची संस्कृती विकसित होणे, ही आजच्या काळाची ज्वलंत गरज आहे, असं मला वाटतं.तरीसुद्धा हे सत्य स्विकारले पाहिजेच की खरं ज्ञान हे गुरुमुखातूनच प्रगट होत असतं व सर्वोत्तम ज्ञानार्जन गुरुकडूनच होत असतं.

समर्थांच्या “अभ्यासोनि प्रगटावे ! नाहीतर झाकोन असावे“ ह्या उक्तीचा माझ्यावर चांगलाच प्रभाव आहे. ह्याचे कारण आजच्या समाजात अनेक विषय उगाचच, अकारण, भावनिक व संवेदनशील झाले आहेत. त्यामुळे तर्कशुध्द विचारांचे व निवेदनाचे महत्व खूप कमी झाले आहे. व्यक्ती आणि विचार विद्वेषामुळे समाज ख-या ज्ञानापासून वंचित होऊ लागला आहे.मनोरंजनाला अनन्य, असाधारण महत्व प्राप्त झाले आहे.त्यामुळे वाङमयीन शोकांतिका अशी होऊ लागली आहे की सर्व कलांची आणि साहित्यप्रकारांची लोकप्रियता हा मानदंड झाला आहे.

    अलीकडे असेही दिसू लागले आहे की समाजातील प्रत्येकजण स्वकेंद्री बनत चालला आहे. पण ही स्वकेंद्रीयता स्वत:च्या केंद्राकडील नसून स्वत:च्या संकुचित व क्षुद्र स्वार्थात अडकली आहे. आर्थिक सुरक्षित व संरक्षित कवच लाभले की जगाच्या कोणत्याही चिंतेची गरज राहिलेली नाही.त्यामुळे कळवळा, करुणा असणा-यांची मनुष्य-जात दुर्मिळ होत चालली आहे. संवादोत्सुकता कमी झाली आहे, तर कुटाळ गप्पा-गोष्टी, पचापचा बोलणे, गप्पाष्टके, कशावरही, कोणत्याही विषयावर तोंडसुख घेणे, ह्या वृत्ती आणि प्रवृत्ती नुसत्या वाढलेल्याच नाहीत तर माजल्या आहेत. अंतरीचे निर्मळ झरे आटत चालले आहेत व एक भयानक प्रकारचे भावनिक ओसाडपण पसरत चालले आहे.

    माझेच नव्हे तर प्रत्येकाचे दुस-यांबद्दल खूपच समज-गैरसमज असतात. पण माझेच माझ्याबद्दल अनेक, असंख्य गैरसमज असतात व ते दुस-यांकडूनच दिग्दर्शित होत असतात. खरं म्हणजे समज-गैरसमज आपल्याच सुख-दु:खांतून निर्माण होत असतात. चांगले समज सुखात जातात, तर गैरसमज दु:खांच्या निर्मितीचे स्तोत्र असतात.

 विसंगती हा भौतिक जीवनाचा स्थायीभाव आहे. सुशिक्षित, सुसंस्कृत माणसे, मित्रमंडळी आणि स्वत: मी ह्या शब्दांचा अर्थ शब्दकोशात सापडावा, म्हणून धडपड करीत असतो. प्रत्यक्षात मात्र तो अर्थ संदर्भाप्रमाणे सतत बदलत जात असतो, किंबहुना त्या अर्थाचा अनर्थच प्रत्ययाला येतो, हीच खरी माझी शोकांतिका आहे.
                    **************

पातंजल योगदर्शन सूत्र २.१७

                             

(13) द्रष्टदृश्ययो: संयोगो हेयहेतू: | -साधनपाद २.१७.

Patanjali has defined the living beings by two criteria-

(1)  The witness-द्रष्टा-One who can see, experience; one who has organs of body to receive signals from outside world as well as from inside of its body.

(2)  The seen- दृश्य-whatever is knowable; these are generally objects which are capable to send signals of their presence / existence within their zone of influence. The spread, extent and strength of this zone depends upon the size and energy it possesses. For example, sun is a largest object as well as greatest mass of energy. Its signals are innumerable, the main and prominent signal is the Light which enables all to see.

The living being is said to be living, if and only if, it has capacity and ability to be receiver of the transmissions from everything that emits out its energy. In this sense, दृश्य is also द्रष्टा because it can also receive signals by reciprocation. But दृश्य may not have organs and therefore दृश्य includes living as well non-living beings.

                   As far as द्रष्टा is considered in its fundamental & critical form & aspect, it is प्राणशक्ती, an energy which is manifests as दृश्य. The merger of both, द्रष्टा and दृश्य constitutes what is called the world; the माया as is perceived, experienced and lived in by us.

                   Patanjali elaborates further that द्रष्टा is प्रत्ययानुपश्य:meaning thereby that द्रष्टा being an energy is perceived only by corroboration i.e. प्रत्यय because energy by itself is neither object nor an entity. It is pervading phenomenon of life as such. In this sense, द्रष्टा is also called as पुरुष in its precinct form. Therefore, it is also the soul-आत्मा and it is known or identified indirectly by three tests-

(1) The movement-एजत-whatever is capable of moving leaves its place by shifting, spreading, bouncing, etc.

(2) The movement which is called निमिषत-It happens within a fraction of second as small as duration between movements of eyelids.

(3) The movement is caused by respiration-प्राणत-whatever that needs the air, atmosphere, a milieu, has got to receive the same. For receiving air or its equivalent, movement howsoever small, fractional, the movement is must.
                                      **********

INCEST is not UNETHICAL

                                    

 (These are not my exclusives views but collection of views and an exercise for provocative thoughts)

Incest, the practice of marrying one's sister was very much prevalent in ancient India.

Incest was common among several tribes of pre-Aryan India and is still found in various parts of the country. Thus, the marriage customs of the panchama baiga (Panhuman culture) of central India permit the union of grandparents and grandchild, while the Ernadan male of Malabar takes his eldest daughter as his second wife.

The Hindu levirate system, known as Niyoga, was a sort of incest, practised for the sake of procreating off springs, though it appears to have been extended beyond legitimate bounds. As examples of incestuous marriages in Hindu mythology may be cited: the union of Yama and Yami; Manu son of Vivasvat and his sister Sraddha; Prajapati and his daughter Ushas; Pushan and his sister Surya; Sukra and his three sisters; Suka and Pivari; Satrajita and his ten sisters; Nahusha and his sister Viraja. Purukutsa's queen Narmada after her husband’s death obtained a son through her own brother. Draupada may have married his own sister to obtain Dhrishtadymuna and Draupadi. Kaisalya wife of Dasaratha was probably also his sister; and more than one authority has suggested that Rama and Sita were actually brother and sister.

Dr Sarkar thinks that the Rig-Veda furnishes rishi sanction for the incestuous ties between a man and his sister, or even mother. The vedic rite called "Gosava" involved union with one’s own mother, sister or female relative through which one secured entry into heaven. The Jaiminiya Brahmana relates that king Janaka of Videha, when he understood its (i.e. rituals) nature, refused to undertake the rite, but a Sibi king did perform it, acting out all the requirements.

Certain episodes in the Epics point to an established dynastic custom among the Pandavas and Kauravas of sons succeeding to the seraglios of their father on his death, and it was apparently in keeping with ancient usage for princes to consort with all the father's wades except their own mothers. Upadhya after citing several instances of incestuous practices among the ancient Indian people justly concludes, `In face of these numerous data, it is futile to hold that incest is un-Vedic'. Whatever reasons the early Aryans had for despising the natives, they could not despise them on the score of their incestuousness.

The promiscuity that permeated the later extremist Tantrik cults demanded incestuous relations with one's sister, daughter, and mother, in antinomian rites that were believed to be especially pleasing to the goddess.

We have case studies of incestuous relationships that were entirely consensual and involved no abuse. For example, there is a couple from Germany, formed between a brother and sister that was quite public and clearly consensual. That relationship was clearly not about lust, tyranny, or violence. Only abusive relationships are unethical and unlawful. It doesn't matter so much whether relationship is incestuous or not, just that both people respect each other.

Incest is not a crime against anyone and only involves consenting parties. If they agree to satisfy each other’s needs, and do so discreetly and even if they do not live together, it is not offensive. In short, If –(1) They are old enough and mature enough to understand the implications of such a relationship (2)  are able to take precautions if they are still of child bearing age, (3) there is no pressure or coercion involved.(4) They have known each other all their lives, and have a love for, and trust in each other. There is nothing to worry about and it is not unethical.

Humanity started off incestuously. Adam and Eve had some 22 children. The point is if you are in love, your love shouldn't have a label on it!!

Sex among adult consenting family members is a natural activity which should be encouraged. While physical pleasure is certainly an important aspect of sexual relations, there is also an aspect of emotional, loving feelings being reinforced by having sex with a loved one. In modern times, the aspect of taboo in incest is misplaced. Denying natural urges and desires has a negative effect on a person mentally and emotionally. It is natural for mothers and sons, fathers and daughters, brothers and sisters, rand parents and other family members, as well as cousins along with aunts and uncles, to share their natural desire to be joined physically with each other as an expression of pure love. There is no sexual pleasure that provides more intense feelings than that of family members sharing intimate sexual moments. Society's condemnation of incest is long outdated.

The reality is, as long as all family members' social, mental, sexual, and physical needs are met in a way that makes them live happy and productive lives within society, no harm is done. No pre-conceived "roles" are required.

नैतिकता ही एक सोय आहे, व्यवस्था आहे. जशी शाळेमध्ये शिस्त, तशी समाज-कुटुंब व्यवस्थेमध्ये नैतिकता ही एक सोय आहे. तिचा व्यक्ती म्हणून फारसा उपयोग नसतो. प्रत्येक व्यक्ती ही तिच्या जन्मापुर्वीचे संस्कार, नाती, प्रारब्ध, संचित बरोबर घेऊन येत असतो व त्याप्रमाणे वागत असतो किंवा जगत असतो. अशा जगण्यात असणारी नैतिकता जगाच्या संदर्भात अनैतिक असू शकतात. त्यातीलच incest हे एक नाते आहे.

A German Brother says-

A started having sex with my sister when I was 13.We have enjoyed a steady sex life for 30 years now. She had her tube cut and tied so children were never an issue. She’s 63 now and just as good in bed as ever. It is a special thing when we climate at the same time. It's not dirty or sick; it is a beautiful loving, natural way to say how much we love together.

                                                ****************